وارث مرواریدهای عربی

یک افسانه کهن عربی می‌گوید: وقتی‌که ماه کامل بر روی دریای آبی می‌درشخد، صدف‌ها به سطح آب می‌آیند و موج‌ها صدف‌ها را در ‎...
یک افسانه کهن عربی می‌گوید: وقتی‌که ماه کامل بر روی دریای آبی می‌درشخد، صدف‌ها به سطح آب می‌آیند و موج‌ها صدف‌ها را در ‎...

یک افسانه کهن عربی می‌گوید: وقتی‌که ماه کامل بر روی دریای آبی می‌درشخد، صدف‌ها به سطح آب می‌آیند و موج‌ها صدف‌ها را درآغوش می‌گیرند. آنگاه صدف‌ها قطره‌ای شبنم نقره‌ای فام را می‌بلعند و پس از این فرآیند سحرآمیز مرواریدها متولد می‌شوند.

 در طول تاریخ روایات پر رمز و رازی درباره خلق مرواریدها منتشر شده است:

کشش و جذبه جهانی مروارید همواره توسط تمدن‌های متعدد کهن فرهنگی ایران، عربستان، مصر، یونان، رم، مایاز Mayaz، اینکاها Incas، آزتک Azteec، جزایر آرام جنوب و اتریش مورد توجه قرار گرفته است. هیچ سنگ گرانبهایی در طول تاریخ از چنین محبوبیت جاودانه‌ای برخوردار نبوده به این سنگ با مزیت تکامل ذاتی خود، و بدون نیاز به هیچگونه پرداخت احتمالا اولین شکل پول رایج و جواهر خام بوده که در دادوستدها و مبادلات مورد استفاده قرار می‌گرفته بعدها پس از پیشرف‌های حاصله، مرواریدها به خودی خود بخشی مستقل از تجارت جهانی را به خود اختصاص دادند.

 در تمام طول تاریخ اصل و منشاء مرواریدها موضوع روایات و افسانه‌های متعددی بوده و همواره سایه‌ای از ابهام و راز، چگونگی پیدایش مروارید‌ها را فرا گرفته است. تئوری مکتوب و مستندی در کتاب‌های معتبری وجود دارد که همه و همه بر خلوص تکامل پرستیژ و شکوه این سنگ قیمتی دلالت دارند.

 این مفاهیم در قدیمی‌ترین کتاب‌های کهن مربوط به تمدنهای باستانی دنیا از جمله قرآن مقدس مورد تأیید قرار گرفته. در قرآن مقدس‌ترین کتاب مسلمانان، کتاب پیامبر اکرم حضرت محمد(ص) چنین آمده که «در بهشت مرواریدها در بالاترین مدارج نگاهداری می‌شوند» خدای متعال در اشارات آسمانی زیر بهترین جوایز بهشتی بدین ترتیب وصف می‌شوند:

میوه درختان بهشت، مروارید و زمرد هستند و افرادی که مجاز به ورود به حیطه این سرزمین قدسی و عالم ملکوتی هستند می‌توانند در چادری از مروارید و جا سنیت و زمرد به استراحت بپردازند و بر سر آنان تاجی مزین به مرواریدهای بی‌نظیر و درخشان ناده می‌شود و ماهرویان زیبایی به مانند مروارید از آنان پذیرایی می‌کنند.

 در تمامی دنیا و اعصار مرواریدها ارتباط تنگاتنگی با هنر و مد داشته‌اند.

در دنیای سنگ‌های قیمتی، مرواریدها همواره مورد علاقه و توجه شاهان، ملکه‌ها و امپراطورها بوده. مروارید سمبل شکوه و عشق و منحصر به‌فرد است. در گالری‌های جهان در طول تاریخ، با دقت در عکس‌های مربوط به مردان و زنان معروف دنیا، در می‌یابیم که آنان با آویختن مروارید به خود، درصدد آن بوده‌اند که شکوه قدرت و ثروت خود را به همگان نشان دهند. هزاران سال است که بستر آب‌های گرم عربستان بهترین محیط برای رشد صدف به‌شمار می‌رود. صدف‌ها به‌عنوان عضوی از خانواده نرم‌تنان، خود را در بستر کم عمق و پرعلف دریا (محل وفور جلبک‌ها) به گیاهان دریایی می‌چسبانند.

این صدف‌ها توسط اجسام خارجی شناور در آب مثل ذرات سنگ‌ها، شن‌ها، مرجان‌ها و پوسته‌ها و از طریق لایه‌های داخلی جذب و تغذیه می‌شوند. این ذرات که محرک نامیده می‌شوند و در داخل غشائی قرار می‌گیرند که Pearl Sack نام دارد و توسط ماده‌ای دیگر به نام صدف مروارید پوشیده می‌شود. با گذر هر سال مروارید در داخل لایه محفظ و اصلی رشد می‌کند و این لایه‌های متعدد اطراف مروارید را فرا می‌گیرند. این صدف‌ها دارای تنوع رنگی بی‌نظیری هستند و در آنها شاهد سایه رنگ‌های روشن، صورتی، طلایی، نقره‌‌ای، و سفید و سایر رنگ‌های تیره‌ترین همچون خاکستری، سبز و حتی سیاه هستیم.

مرواریدها به محض تولد به تدریج از بستر علفی دریا جدا می‌شوند و به بستر مرجانی دریا در طول سواحل عربی می‌چسبند که غنی‌ترین و مرواریدخیزترین بستر دنیا به‌شمار می‌رود. این مناطق مرواریدخیز به دقت توسط غواصان مروارید شناسایی شوند.

 غواصان هر ساله به جستجوی این مرواریدهای ارزشمند و گنج‌های جاوید می‌روند. غنی‌ترین منطقه مرواریدخیز در خلیج‌فارس واقع شده بود و در زمان رونق تجارت مرواریدهای عربی، مشاهده هجوم کشتی بادبانی بزرگ عربی برای معامله این مرواریدها در سه زمان مختلف در طول سال به منطقه بودیم.

سفر اکتشافی اول با کشتی السفینه Alsafiya در اواخر فروردین آغاز می‌شد و ۴۰ روز به طول می‌انجامید. سفر اصلی با کشتی القوس الود Al Ghos Al Od از اوایل خرداد تا اواخر شهریور به طول می‌انجامید. سفر آخر نیز با کشتی ال رادا Al RADDA و حدود یکماه طول می‌کشید. در دهه ۱۹۳۰ بود که «در دبی» از ۲۰۰۰ کشتی موجود در آن خلیج پهناور، حدود ۳۳۵ کشتی بادبانی فقط به صید مروارید اختصاص داشت. اکنون حدود ۸۰ هزار نفر از طریق مشاغل وابسته تجارت مروارید امرار معاش می‌کنند که در این میان غواصان حقوق بیشتر نسبت به ملوانان می‌گیرند.

ناخدا سرپرست اصلی کشتی‌های بزرگ بادبانی عربی می‌گوید برای سفر آنی در جستجوی افراد داوطلب است و افرادی که مایل به غواصی هستند به نزد او می‌آیند. بیشتر آنان را دوره‌گردهای بدوی یا کشاورزان مناطق کوهستانی تشکیل می‌دهند. به افرادی که برای غواصی برگزیده می‌شوند، بخشی از دستمزدشان را پیشاپیش می‌گیرند احتیاجات خانواده‌شان را برای مدتی که در دریا هستند، خریداری کنند. در بعضی موارد، غواصان دیده می‌شوند که اغلب کار می‌کنند تا پول‌هایی را که سالانه قرض کرده‌اند و یا قروضی که از نیاکانشان نسل به نسل منتقل شده بپردازند.

ریسک، خطر و سختی چنین سفرهایی با توجه به آمار مرگ و میر متعدد آن کم نیست. مردان بسیاری بوده‌اند که دیگر از چنین سفرهایی زنده بازنگشته‌اند.

ناخدا برای خوش یمنی و دعای خیر راه به افرادی۹ پول می‌دهند تا آنان دعای خیر را بدرقه سفرشان کنند. او برای حمایت از کشتی در دریا دستور می‌دهد. به بدنه کشتی چربی و روغن کوسه بمالند و انبار کشتی را از احتیاجاب اولیه‌ای مثل آب، غذا، طناب و … پر کنند.

در زمان شروع سفر، پرچم سیاه النوف Alnofe را به اهتزاز در می‌آورند. غواصان در حین کار، بسیار کم غذا می‌خوردند تا از بیماری و ناراحتی‌های احتمالی معده در امان بمانند. پیش از غروب همه کارکنان، روی عرشه و در کنار هم غذا می‌خورند چون در پایان روز شایستگی استراحت و آرامش لازم را دارند! گاهی شاهد حضور و تردد بیشتر از ۱۲۰ نفر در فضای ۴۰ فیتی عرضه هستیم که با وجود گرما رطوبت، کمبود فضا، بوی بد دریا و صدف‌های فاسد و نداشتن خلوت شرایطی طاقت فرسا و دشوار به حساب می‌آید.

منبع خبر: نشریه طلا جواهر
  ۲۲ اردیبهشت ۱۳۸۸ ساعت ۱:۴۹:۵۶ بعد از ظهر
شما اولین نفری باشید که نظر میدهد

 همین حالا نظر خود را ثبت کنید:

  •  آخرین مطالب همین گروه